เนื่องในโอกาสครบ 10 ปี ของการที่คณะรัฐประหาร คสช.ก่อรัฐประหารยึดอำนาจรัฐบาลยิ่งลักษณ์ เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคมที่ผ่านมา มีพรรคการเมืองบางพรรค ออกมาต่อต้านการรัฐประหาร ด้วยการออกแถลงการณ์ เช่น พรรคก้าวไกล พรรคเพื่อไทย และพรรคไทยสร้างไทย เป็นต้น

พรรคก้าวไกลแถลงผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า 10 ปีของรัฐประหารไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ไปแล้ว แต่ “ระบอบประยุทธ์” ยังอยู่ พรรคก้าวไกลขอเรียกร้อง 3 ข้อ คือ จัดทำรัฐธรรมนูญใหม่ โดย ส.ส.ร. 100% การปฏิรูปกองทัพ ให้อยู่ภายใต้รัฐบาล พลเรือน และทำลายการผูกขาดการค้า

ส่วนพรรคเพื่อไทยประกาศว่า จะเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญป้องกันรัฐประหาร ไม่ยอมรับว่าคณะรัฐประหารที่ยึดอำนาจได้ เป็น “รัฏฐาธิปัตย์” ผู้กุมอำนาจสูงสุดในแผ่นดินไม่ให้นิรโทษกรรมการรัฐประหาร ถือว่ารัฐประหารเป็น “อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ” เป็นโทษอาญาที่ไม่มีอายุความ ทำให้ชาติถอยหลัง

นายชูศักดิ์ ศิรินิล ผู้นำฝ่ายกฎหมายของพรรคแถลงว่า รัฐธรรมนูญใหม่จะไม่ยอมรับรัฐบาลรัฐประหาร เป็น “รัฏฐา ธิปัตย์” เช่นเดียวกับคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ หัวหน้าพรรคไทยสร้างไทย ที่ประกาศว่า รัฐธรรมนูญใหม่จะบัญญัติให้รัฐประหารมีโทษสูงสุด เคยมีคณะนักนิติศาสตร์เสนอให้ลงโทษประหารสถานเดียว

รัฐธรรมมนูญบางฉบับ ต่อต้านรัฐประหาร เช่น รัฐธรรมนูญ 2517 ที่มาจากการต่อสู้ของนักศึกษาประชาชาติ และฉบับ 2540 ฉบับปฏิรูปการเมือง บัญญัติไว้ตรงกันว่า บุคคลมีสิทธิต่อต้าน การกระทำเพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจนอกวิถีทางรัฐธรรมนูญ แต่ระบุว่าจะต้องเป็นการต่อต้านโดยสันติ ห้ามใช้อาวุธ

แต่ดูเหมือนว่านักรัฐศาสตร์จะไม่เชื่อว่าการใช้กฎหมายจะสามารถต่อต้านรัฐประหารได้ เว้นแต่จะทำให้การเมืองภาคประชาชนเข้มแข็ง สามารถปลุกระดมมวลชนให้ลุกฮือทั่วประเทศ เหมือนกับเหตุการณ์ 14 ตุลา 2516 การเขียนกฎหมายขู่ประหารจะไม่ได้ผล เพราะคณะรัฐประหารฉีกทิ้งรัฐธรรมนูญ

เคยมีตัวอย่างการต่อต้านรัฐประหารที่คอการเมืองส่วนใหญ่จำได้ นั่นก็คือกรณีนายอุทัย พิมพ์ใจชน สส.หนุ่มรุ่นเดียวกับนายชวน หลีกภัย ฟ้องคณะรัฐประหารปี 2514 ข้อหาล้มล้างรัฐบาล โทษสูงสุดคือประหารชีวิต ตาม ป.อาญา ม.113 แต่ ผู้ฟ้องกลับถูกเข้าคุกเสียเอง ต้องรอถึงปี 2516 จึงพ้นคุกจากการลุกฮือของนักศึกษาและประชาชน.

คลิกอ่านคอลัมน์ “บทบรรณาธิการ” เพิ่มเติม