ปูตินเป็นนายกรัฐมนตรีรัสเซีย (2 สมัย) เป็นรักษาการประธานาธิบดี (1 สมัย) และเป็นประธานาธิบดีที่มาจากการเลือกตั้ง (5 สมัย) รวมเวลาที่เป็นผู้นำทั้งสิ้น 25 ปี เคยมีคนถามผมว่า ใครจะเป็นประธานาธิบดีต่อจากปูติน ปูตินวางตัวใครไว้
เดิมผู้คนมองไปที่เดนิส วาเลนติโนวิช แมนตูรอฟ ซึ่งเคยเป็นรัฐมนตรีอุตสาหกรรมและการค้ามาเป็นเวลา 12 ปี แมนตูรอฟเคยเดินทางมาเมืองไทย ร.ต.อ.ดร.นิติภูมิธณัฐ มิ่งรุจิราลัย มีโอกาสสนทนาเป็นการส่วนตัวกับท่านหลายชั่วโมง หลังจากสนทนาพ่อบอกใครต่อใครว่า แมนตูรอฟมีโอกาสที่จะได้เป็นประธานาธิบดีต่อจากปูติน
แมนตูรอฟเกิด ค.ศ.1969 จบการศึกษาคณะสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยมอสโก การเลือกตั้งประธานาธิบดีรัสเซียครั้งล่าสุด คนรัสเซียแห่กันไปเลือกปูตินมากถึงร้อยละ 88.48 หลังจากนั้น 13 พฤษภาคม 2024 ปูตินก็แต่งตั้งแมนตูรอฟเป็นรองนายกรัฐมนตรีคนที่ 1
ที่ผ่านมา ไม่ค่อยมีบัณฑิตจากมอสโกเป็นผู้นำรัสเซีย (ยกเว้นกอร์บาชอฟที่จบกฎหมายจากมหาวิทยาลัยมอสโก) เยลต์ซินตั้งปูตินซึ่งเกิดและสำเร็จการศึกษาทางกฎหมายจากเลนินกราด (ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นเซนต์ ปีเตอร์สเบิร์ก) มาเป็นผู้นำต่อจากตน
ยุคต้นของการเป็นผู้นำ ปูตินมักใช้คนที่มาจากเลนินกราดด้วยกัน เช่น เมียดแวเดียฟ อดีตนายกรัฐมนตรีก็จบกฎหมายจาก ม.เลนินกราด แต่การแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีคราวนี้ ปูตินใช้คนจากมอสโกและสำเร็จการศึกษาจากมอสโกจำนวนหนึ่ง
พ่อผมเกิด ค.ศ.1959 จบปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยมอสโก การแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีครั้งนี้ ปูตินแต่งตั้งอันเดรย์ เรโมวิช เบลูซอฟ พลเรือนที่เกิด ค.ศ.1959 และจบมหาวิทยาลัยมอสโกเป็นรัฐมนตรีกลาโหมคนใหม่
เรื่องนี้สร้างความแปลกใจให้หลายคน เพราะปัจจุบันรัสเซียกำลังรบรันพันตูกับอูเครน ในความคิดของคนทั่วไปปูตินน่าจะตั้งนักการทหารที่โดดเด่นเป็นรัฐมนตรีกลาโหม การตั้งพลเรือนเบลูซอฟ ปูตินอาจจะต้องการจะปรับภาพลักษณ์ของรัสเซีย และอาจจะมีแผนการที่จะลงจากตำแหน่งผู้นำประเทศ
…
ผมถามพ่อว่า ระหว่างแมนตูรอฟกับเบลูซอฟซึ่งจบจากมหาวิทยาลัยมอสโกทั้งคู่ ใครมีสิทธิเป็นประธานาธิบดีต่อจากปูตินมากกว่ากัน พ่อตอบว่าอาจจะได้เป็นทั้งคู่ แต่อาจจะห่างกันประมาณ 10 ปี เบลูซอฟ ซึ่งเกิด ค.ศ.1959 อาจจะเป็นต่อจากปูติน และแมนตูรอฟ ซึ่งเกิด ค.ศ.1969 อาจจะเป็นต่อจากเบลูซอฟ
รัสเซียเป็นประเทศที่กว้างใหญ่ไพศาลที่สุดในโลก (17 ล้านตร.กม.) คนที่จะขึ้นมาบริหารประเทศในศตวรรษใหม่ (1 มกราคม 2000 เป็นต้นมา) จำเป็นต้องเลือกผู้ที่มีประวัติการศึกษาจากสถาบันชั้นเยี่ยม ต้องผ่านงานหลากหลาย ต้องไม่มีประวัติเคยทำร้ายประเทศหรือเข้าข้างตะวันตกอย่างอเล็กเซ นาวาลนี ผู้นำฝ่ายค้านที่เพิ่งตายกลายเป็นผีไปเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2024
ที่เป็นเช่นนี้เพราะรัสเซียมีประสบการณ์ในยุคสหภาพโซเวียตที่เอาคนโปรตะวันตกขึ้นมาเป็นผู้นำอย่างมิฮาอิล เซรเกเยวิช กอร์บาชอฟ ผู้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์สหภาพโซเวียตและประธานาธิบดีสหภาพโซเวียต (ค.ศ.1985-1991) เป็นผู้นำเพียงไม่กี่ปี สหภาพโซเวียตอันยิ่งใหญ่และเป็น 1 ใน 2 ของอภิมหาอำนาจโลกก็ล่มและแตกกระจัดพลัดพรายกลายเป็น 15 ประเทศเมื่อ ค.ศ.1991
เหตุการณ์สหภาพโซเวียตแตกเมื่อ 33 ปีที่แล้ว ทำให้ชาวรัสเซียแขยงแขงขนนักการเมืองและผู้นำประเทศที่ขึ้นมาอย่างสะเปะสะปะ ไม่ได้ผ่านการหล่อหลอมให้รู้งานทุกทิศทุกทางอย่างกอร์บาชอฟ
ยังมีความซับซ้อนมากมายหลายอย่างเกี่ยวกับการเตรียมคนที่จะขึ้นมาเป็นผู้นำและคณะผู้นำที่ต้องดูแลประเทศที่มีพื้นที่มากที่สุดในโลกอย่างรัสเซีย เช่นเดียวกับประเทศที่มีประชากรเกิน 1 พันล้านคนอย่างจีนและอินเดีย
เรื่องนี้ผมขออนุญาตกลับมารับใช้ต่อในวันหน้าครับ.
นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
[email protected]
คลิกอ่านคอลัมน์ “เปิดฟ้าส่องโลก” เพิ่มเติม
