- อิสราเอลผ่านกฎหมายใหม่ ห้าม UNRWA ปฏิบัติงานในดินแดนของพวกเขา และห้ามติดต่อสื่อสารกับเจ้าหน้าที่อิสราเอล
- หลายประเทศออกมาประณามอิสราเอลที่ผ่านกฎหมายฉบับนี้ โดยแสดงความกังวลว่า มันอาจกระทบต่อการกระจายความช่วยเหลือในฉนวนกาซาอย่างรุนแรง
- อิสราเอลกับ UNRWA มีปัญหากันมานานหลายสิบปีแล้ว แต่ความตึงเครียดเพิ่มสูงขึ้นหลังเกิดสงครามในกาซา ซึ่งอิสราเอลกล่าวหาว่า ลูกจ้างของ UNRWA หลายร้อยคนเป็นสมาชิกกลุ่มก่อการ้าย
รัฐสภาอิสราเอลลงมติผ่านร่างกฎหมาย ห้ามองค์กร UNRWA ปฏิบัติการหรือดำเนินงานในดินแดนอิสราเอล และเยรูซาเลมตะวันออกแล้ว เมื่อวันจันทร์ที่ 28 ต.ค. 2567 ท่ามกลางเสียงประณามว่านี่อาจเป็นการ บั่นทอนการกระจายความช่วยเหลือในฉนวนกาซา ซึ่งประชาชนนับล้านกำลังรับเคราะห์จากสงครามที่ดำเนินมานาน 1 ปีแล้ว
UNRWA หรือ สำนักงานบรรเทาทุกข์และจัดหางานของสหประชาชาติสำหรับผู้ลี้ภัยปาเลสไตน์ในตะวันออกใกล้ เป็นองค์กรของสหประชาชาติเพื่อช่วยเหลือผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์ในกาซา, เขตเวสต์แบงก์, เยรูซาเลมตะวันออก รวมทั้งในประเทศข้างเคียง
แต่พวกเขากลับมีปัญหากับรัฐบาลอิสราเอล ซึ่งกล่าวหาว่า ลูกจ้างของ UNRWA หลายคนมีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีครั้งใหญ่ของกลุ่มฮามาส เมื่อ 7 ต.ค. 2566 อันเป็นจุดเริ่มต้นสงครามในกาซา และสหประชาชาติเองก็ยอมรับว่า มีพนักงานบางคนถูกไล่ออก เพราะอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้
ความขัดแย้งระหว่างทั้ง 2 ฝ่าย สามารถย้อนกลับไปได้นานหลายสิบปี UNRWA เป็นองค์กรอะไรกันแน่ ทำไมพวกเขาจึงมีปัญหากับรัฐบาลอิสราเอลมาตลอด?
…
UNRWA คือองค์กรอะไร?
UNRWA ก่อตั้งขึ้นในปี 2492 เพื่อช่วยเหลือชาวปาเลสไตน์กว่า 700,000 คน ที่ถูกบีบให้อพยพหรือหนีจากบ้านเกิด ไปอยู่ที่ฉนวนกาซา, เวสต์แบงก์ ซีเรีย, เลบานอน และจอร์แดน หลังการก่อตั้งประเทศอิสราเอล แต่ปัจจุบัน พวกเขากำลังให้ความช่วยเหลือชาวปาเลสไตน์เกือบ 6 ล้านคน
ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา UNRWA เติบโตขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นองค์ใหญ่ที่สุดของสหประชาชาติที่เคลื่อนไหวอยู่ในฉนวนกาซา มีลูกจ้างประมาณ 13,000 คนอยู่ที่นั่น และเป็นกุญแจสำคัญในปฏิบัติการด้านมนุษยธรรมในดินแดนเล็กๆ แห่งนี้
งบประมาณหลักขององค์กรมากจากเงินบริจาคโดยสมัครใจจากชาติสมาชิกสหประชาชาติ โดยที่ UN อัดฉีดเงินทุนให้โดยตรงจำนวนหนึ่ง จากนั้น UNRWA ก็จะนำงบประมาณไปใช้จัดหาและกระจายความช่วยเหลือ กับเปิดที่พักชั่วคราวและสร้างโครงสร้างพื้นฐานจำเป็น เช่นศูนย์พยาบาล, ศูนย์ฝึกครู และโรงเรียนประถมกว่า 300 แห่ง
หลังจากสงครามในกาซาเริ่มขึ้น UNRWA เปิดเผยว่า พวกเขามอบถุงบรรจุอาหารให้ประชาชนในกาซาไปแล้ว 1.9 ล้านคน และให้คำปรึกษาด้านการแพทย์ทั่วกาซาอีกเกือบ 6 ล้านครั้ง ตลอดช่วงกว่า 1 ปีที่ผ่านมา
นอกจากนั้น มีเจ้าหน้าที่ UNRWA ถูกสังหารในสงครามไปแล้วมากกว่า 200 ศพ
อิสราเอลกับ UNRWA ทะเลาะอะไรกัน?
อิสราเอลวิพากษ์วิจารณ์ UNRWA มานานแล้ว เนื่องจากชาวอิสราเอลจำนวนมากต่อต้านการตั้งองค์กรนี้
เรื่องชะตากรรมของผู้อพยพเป็นปัญหาหลักในความสัมพันธ์ระหว่างชาติอาหรับกับอิสราเอล ชาวปาเลสไตน์ยังคงหวังที่จะได้กลับไปยังดินแดนบ้านเกิด ที่ตอนนี้หลายส่วนถูกยึดครองและอยู่ภายในดินแดนอิสราเอล
แต่ฝ่ายอิสราเอลปฏิเสธความหวังที่จะได้กลับบ้านของชาวปาเลสไตน์ และวิพากษ์วิจารณ์การก่อตั้ง UNRWA โดยโจมตีว่า การมีอยู่ขององค์นี้ ทำให้สถานะผู้ลี้ภัยของชาวปาเลสไตน์สืบทอดต่อกันไปรุ่นสู่รุ่น ผูกติดชาวปาเลสไตน์กับสภานะผู้ลี้ภัย และทำให้พวกเขายังมีความหวังที่จะได้กลับบ้าน
นอกจากนั้น รัฐบาลอิสราเอลยังประณามบทเรียนและหนังสือเรียนที่ UNRWA ใช้สอนเด็กๆ ชาวปาเลสไตน์ด้วย เพราะพวกเขามองว่า เป็นการปลูกฝังมุมมองต่อต้านอิสราเอล และอ้างด้วยว่า สื่อการสอนหนึ่งของ UNRWA สอนเด็กว่า อิสราเอลกำลังพยายามลบตัวตนของชาวปาเลสไตน์
คณะกรรมาธิการยุโรปเคยยอมรับก่อนหน้านี้ว่า พวกเขาพบบทเรียนที่มีแนวคิดต่อต้านชาวยิว และปลุกปั่นให้ใช้ความรุนแรงอยู่ภายในหนังสือเรียน ซึ่งรัฐสภายุโรปก็เรียกร้องมาตลอดว่า การบริจาคเงินของสหภาพยุโรป (EU) แก่ องค์การบริหารแห่งชาติปาเลสไตน์ ควรมีเงื่อนไขกำหนดให้กำจัดเนื้อหาเหล่านี้ออกไป
…
ทำไมอิสราเอลแบน UNRWA?
UNRWA เคยถูกรัฐบาลอิสราเอลกดดันมาแล้วหลายครั้ง รวมถึงเมื่อเดือนมกราคม อิสราเอลอ้างว่า ลูกจ้างของ UNRWA กว่า 450 คน เป็นสมาชิกขององค์กรก่อการร้าย และหลายคนมีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีครั้งใหญ่ของกลุ่มฮามาส เมื่อ 7 ต.ค. 2566 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตในอิสราเอลร่วม 1,200 ศพ และอีก 250 คนถูกจับไปเป็นตัวประกัน
ข้อกล่าวหนานี้ ทำให้หลายประเทศรวมถึง ออสเตรเลีย, ออสเตรีย, อังกฤษ, แคนาดา, เอสโตเนีย, ฟินแลนด์, เยอรมนี, อิตาลี, ญี่ปุ่น, เนเธอร์แลนด์, โรมาเนีย, สวิตเซอร์แลนด์ และสหรัฐฯ ประกาศระงับการบริจาคเงินทุนให้แก่ UNRWA
หลังจากนั้น สหประชาชาติก็ดำเนินการสืบสวนเพื่อหาความเกี่ยวข้องระหว่างลูกจ้างของ UNRWA กับการโจมตีของฮามาส และในเดือนสิงหาคม พวกเขาออกมาเปิดเผยว่า ลูกจ้าง UNRWA 9 คน ถูกไล่ออกแล้ว เนื่องจากอาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีดังกล่าว ทำให้ประเทศส่วนใหญ่กลับมาบริจาคทุนให้แก่องค์กรนี้อีกครั้ง
เมื่อคืนวันจันทร์ที่ผ่านมา (28 ต.ค.) นายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล ออกมาย้ำข้อกล่าวหาอีกครั้งว่า พนักงานของ UNRWA เกี่ยวข้องกับการก่อการร้ายต่ออิสราเอล และต้องถูกนำตัวมาลงโทษ
…
ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
ภายใต้กฎหมายใหม่ การติดต่อกันระหว่างเจ้าหน้าที่อิสราเอลกับ UNRWA จะถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย นอกจากนั้นยังห้าม UNRWA ทำกิจกรรมใดๆ ภายในดินแดนของอิสราเอล โดยกฎหมายจะเริ่มมีผลบังคับใช้ใน 3 เดือนข้างหน้า
ผู้เชี่ยวชาญคาดว่า กฎหมายนี้อาจส่งผลกระทบต่องานของ UNRWA อย่างหนัก เพราะถึงแม้ว่าโครงการเกือบทั้งหมดของพวกเขาจะอยู่ในกาซา และเวสต์แบงก์ พวกเขาก็ต้องขอความยินยอมจากอิสราเอลเพื่อปฏิบัติงาน รวมถึงเพื่อเคลื่อนย้ายสิ่งของช่วยเหลือผ่านด้านตรวจต่างๆ ระหว่างอิสราเอลกับกาซา
นายวิลเลียม เดียร์ ผู้อำนวยการของ UNRWA บอกกับสำนักข่าว บีบีซี ว่า การถูกห้ามติดต่อสื่อสารหมายความว่า การขออนุญาตจะเป็นไปไม่ได้ และเมื่อขออนุญาตไม่ได้ UNRWA ก็จะไม่สามารถปฏิบัติงานในกาซา หรือเขตเวสต์แบงก์ได้ รวมถึงการขนเสบียงอาหารผ่านดินแดนของอิสราเอลไปให้ชาวปาเลสไตน์ด้วย
“เราจะไม่สามารถเดินทางเข้าสู่กาซา โดยไม่ตกเป็นเป้าหมายการโจมตีได้ ขณะที่พนักงานระหว่างประเทศก็จะไม่สามารถขอวีซ่าได้อีกต่อไป”
และเนื่องจากที่ผ่านมา UNRWA กับองค์กรเสี้ยววงเดือนแดง รับหน้าที่กระจายความช่วยเหลือเกือบทั้งหมดในกาซา น.ส.ซินดี แมคเคน ผู้อำนวยการโครงการอาหารโลกแห่งสหประชาชาติ จึงเกรงว่า หากไม่มี UNRWA ในกาซา องค์กรช่วยเหลือต่างๆ ที่เหลืออยู่จะไม่สามารถกระจายเสบียงอาหารและยาที่จำเป็นแก่ผู้ประสบภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ผู้เขียน : ทิตชนม์ สว่างศรี
…
