ต้นเบาบับ (Baobab) เมื่อถึงฤดูแล้งจะไร้ใบ เห็นกิ่งก้านบิดเบี้ยวคล้ายรากที่แตกกิ่งก้านออกจากลำต้นหนา ทำให้ดูเหมือนใครกำลังดึงต้นไม้ขึ้นจากพื้นดินและพลิกกลับหัวทิ่มกลับคืนสู่ดิน เบาบับจึงมีอีกชื่อว่า “ต้นไม้กลับหัว” แต่ต้นกำเนิดและประวัติของเบาบับที่พบในมาดากัสการ์ บางส่วนในแอฟริกา ออสเตรเลีย ยังเป็นปริศนา

ล่าสุด นักพันธุศาสตร์ด้านพืชจากสวนพฤกษศาสตร์หลวงคิวในกรุงลอนดอน อังกฤษ เผยการศึกษาใหม่ช่วยเฉลยปริศนานี้ จากการวิเคราะห์จีโนมหรือข้อมูลทางพันธุกรรมทั้งหมดของสายพันธุ์เบาบับ 8 ชนิดที่ได้รับการยอมรับ รวมถึงข้อมูลทางนิเวศวิทยาและทางธรณีวิทยา พบว่า เชื้อสายเบาบับมีต้นกำเนิดในมาดากัสการ์เมื่อประมาณ 21 ล้านปีก่อน ซึ่งมาดากัสการ์เป็นเกาะที่อยู่นอกชายฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ของแอฟริกา เป็นแหล่งรวมความหลากหลายทางชีวภาพและเป็นแหล่งรวมพันธุ์พืชและสัตว์ที่ไม่ธรรมดา การศึกษาพบว่าเชื้อสายของเบาบับ 2 สายพันธุ์ได้สูญพันธุ์ไปในมาดากัสการ์ ก่อนที่จะไปงอกงามยังถิ่นฐานอื่น นั่นคือในแอฟริกาและในออสเตรเลีย โดยระบุว่าเบาบับไปถึงแอฟริกาและออสเตรเลียในช่วง 12 ล้านปีที่ผ่านมา

การที่ต้นเบาบับข้ามมหาสมุทรอินเดียและหยั่งรากลงในแอฟริกาและออสเตรเลีย ถูกอธิบายว่าฝักเมล็ดเบาบับลอยจากมาดากัสการ์ไปยังแอฟริกาแผ่นดินใหญ่ อยู่ห่างออกไปทางทิศตะวันตกราว 400 กิโลเมตรและไปยังออสเตรเลียซึ่งอยู่ห่างออกไปเกือบ 7,000 กิโลเมตร ไปทางทิศตะวันออก ผ่านวงมหาสมุทรอินเดีย (Indian Gyre) คือกระแสน้ำหรือผิวหน้าน้ำในมหาสมุทรเคลื่อนที่เป็นวงไหลเวียนไปทางทิศใต้ผ่านมาดากัสการ์.

อ่าน “คอลัมน์หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ” ทั้งหมดที่นี่