เผยเฮลิคอปเตอร์ที่ประธานาธิบดีอิหร่านนั่งมา เป็นเครื่องเก่ากว่า 50 ปีที่ผลิตในสหรัฐฯ ที่นิยมใช้กันตั้งแต่ยุคสงครามเวียดนาม ขณะเดียวกันการเผชิญมาตรการคว่ำบาตรจากชาติตะวันตกมานานกว่า 40 ปี อาจทำให้อิหร่านไม่สามารถเข้าถึงอะไหล่และเทคโนโลยีการบินใหม่ๆ
เมื่อวันที่ 21 พ.ค. 2567 เว็บไซต์ข่าวอัลจาซีราห์ รายงานว่า จนถึงขณะนี้ทางการอิหร่านยังไม่ได้ออกมาเปิดเผยถึงการสอบสวนสาเหตุที่ทำให้เฮลิคอปเตอร์ของประธานาธิบดีอับราฮิม ราอีซี พร้อมคณะเดินทางอีก 8 คน ประสบเหตุตกบริเวณภูเขาทางตอนเหนือของประเทศ ซึ่งทำให้ประธานาธิบดีและผู้ร่วมเดินทางเสียชีวิตทั้งลำ โดยอิหร่านไม่ได้ออกมาพูดถึงเรื่องสภาพอากาศที่เลวร้าย มีฝนตกและหมอกลงจัด และยังไม่ได้ออกมากล่าวโทษว่ามีใครอยู่เบื้องหลังโศกนาฏกรรมครั้งนี้หรือไม่
ด้านผู้เชี่ยวชาญระบุว่า เครื่องบินแบบสองใบพัด “เบลล์ 212” (Bell 212) ผลิตในสหรัฐฯ คาดว่าอยู่ในลอตที่กองทัพอิหร่านจัดซื้อมาในช่วงก่อนยุคปฏิวัติอิสลาม ในปี 1979 หรือช่วงการปกครองของพระเจ้าชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ซึ่งเคยมีการสั่งซื้อเครื่องบินและเฮลิคอปเตอร์จำนวนมากมาเสริมบารมีของกองทัพ
โดยเฮลิคอปเตอร์ที่ประสบเหตุตก เป็นเฮลิคอปเตอร์ขับไล่ รุ่น “UH-1N Twin Huey” โดยมีการนำมาดัดแปลงใหม่ เพื่อวัตถุประสงค์การใช้งานแบบ ไม่ใช้งานรบ
แม้จะเป็นเฮลิคอปเตอร์ที่สามารถใช้งานได้ในระยะยาว แต่ก็มีคำถามเกิดขึ้นว่าใช้เหมาะกับวัตถุประสงค์หรือไม่ ในขณะเดียวกันกองทัพอิหร่านมีการซ่อมแซมบำรุงรักษาเฮลิคอปเตอร์ดีหรือไม่ เพราะอิหร่านอยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรจากชาติตะวันตกมานานหลายทศวรรษ อาจบ่งชี้ว่าการบำรุงรักษาเฮลิคอปเตอร์อย่างเหมาะสม หรือการเข้าถึงอะไหล่ อุปกรณ์บำรุงรักษาต่างๆ นั้นมีความไม่แน่นอน
…
มาตรการคว่ำบาตรด้านอาวุธของสหรัฐฯ ต่อรัฐบาลอิหร่าน ส่งผลกระทบต่อกองทัพอากาศอิหร่านที่ต้องใช้เครื่องบินรบเก่า เฮลิคอปเตอร์เก่าขาดการบำรุงรักษา และเสริมศักยภาพกองทัพด้วยการซื้ออาวุธและอุปกรณ์จากอดีตสหภาพโซเวียตและจีนมาใช้
อย่างไรก็ตาม กองทัพอิหร่านต้องประสบปัญหาอย่างต่อเนื่องเกี่ยวกับเครื่องบินและเฮลิคอปเตอร์เก่า โดยในช่วงสงครามอิหร่าน-อิรักระหว่างปี 1980-1988 อิหร่านต้องสูญเสียเครื่องบินและนักบินที่เก่งที่สุดไปมากอย่างมีนัยสำคัญ
เครื่องบินรบและเฮลิคอปเตอร์สมัยพระเจ้าชาห์ บางลำยังอยู่รอดและถูกใช้งานอยู่ในปัจจุบัน แต่ก็ไม่มีข้อมูลแน่ชัดว่ามีจำนวนกี่ลำ ขณะที่ปีนี้ทาง Flight Global ประเมินว่า มีเฮลิคอปเตอร์ Bell 212 อย่างน้อย 2 ลำยังคงประจำการอยู่ในกองทัพตอนนี้
ขณะเดียวกัน ผู้เชี่ยวชาญชี้ให้เห็นว่า เบลล์ 212 ผลิตขึ้นเพื่อใช้บินในสภาพการบินที่มองเห็นได้ ซึ่งหมายความว่าหากสภาพอากาศเลวร้าย ฝนตกหนักมีหมอกหนา หรือเป็นพื้นที่ป่าหนาทึบ เป็นเนินภูเขาสูงชันนักบินต้องพึ่งพาความสามารถของตัวเองในการสังเกตภูมิประเทศจากมุมมองที่นั่งนักบินเพียงอย่างเดียว
ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่ทางการอิหร่านเปิดเผยว่า ขบวนเฮลิคอปเตอร์ของประธานาธิบดีราอีซีในวันนั้น ประกอบด้วยทั้งหมด 3 ลำ และอีก 2 ลำได้ลงจอดอย่างปลอดภัยแล้ว แต่ไม่ชัดเจนว่าได้รับผลกระทบร้ายแรงเพียงใดจากสภาพการบินอันเลวร้าย.
